واکاوی فقهی و حقوقی معاملات اینترنتی (در مقایسه با معاملات سنتی و معاطاتی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

چکیده

هدف پژوهش حاضر، تطبیق و مقایسه خصوصیات و ویژگی های معاملات اینترنتی با اقسام معاملات دیگر از جمله بیع معاطاتی است. این تحقیق به روش کتابخانه­ای و اسنادی انجام و با مرور پیشینه­های مرتبط با حوزه­ی تجارت الکترونیک و معاملات اینترنتی از منظر فقهی و حقوقی پردازش شده است. در زمینه مباحث فقهی و حقوقی ماهیت قراردادهای اینترنتی، دیدگاه جدیدتری می­طلبد، چرا که یافته های پژوهش حاکی از این است که: از نظر عدم بیان لفظ، معاملات معاطاتی، نقاط مشترکی با معاملات الکترونیکی دارد که در پژوهش­های قبلی به این مهم کمتر پرداخته شده است. از آنجا که تجارت الکترونیک روش­های سنتی تجارت را تحت الشعاع قرار داده و فقها و حقوقدانان را برآن می­دارد تا با نگاهی نو و متفاوت، ارائه دهنده مباحث جدید در این زمینه باشند، در عصر فناوری­های اطلاعاتی و ارتباطی که در هر زمان و مکانی می­توان قراردادهای الکترونیکی را منعقد نمود؛ معاملات اینترنتی معتبر تلقی می شود و روشهای سنتی تجارت را دچار تغییر وتحول می­نماید و سرعت و صرفه­جویی در زمان و انرژی را در پی دارد. نتایج پژوهش حاضر، بیانگر این است که درمعاملات اینترنتی نه تنها مانند معاملات معاطاتی به غیر از اینکه  لفظی بین دو طرف معامله، مبادله نمی­شود؛ بلکه تفاوت­های دیگری نیز با معاملات سنتی دارد؛ از جمله اینکه دو طرف معامله هیچ شناختی از هم نداشته و در یک مکان و زمان مشترکی روبروی هم قرار ندارند.

کلیدواژه‌ها