‌مقایسة سیاق در تفاسیر المیزان و فی ظلال القرآن

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران شمال

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران شمال

چکیده

قاعدة سیاق از مهمترین قرائن متصل برای فهم صحیح آیات الهی است که به معنای دقت در آیات قبل، بعد و توجه به آهنگ کلی آیات می‌باشد و دارای شرایطی مانند وحدت موضوعی آیات، ارتباط صدوری آنها و عدم تعارض با قرائن قویتر است. بیشترین کاربرد این قاعده در قرن چهاردهم قمری می‌باشد که در آثاری نظیر المیزان اثر علامه طباطبایی و فی ظلال القرآن از سید قطب مشاهده می‌شود. علامه بیش از 2000 مرتبه و سید بیش از 1890 مرتبه از واژة سیاق و مشتقات آن استفاده نموده‌اند. اگر چه علامه در به‌کارگیری این کلمه بیشتر از سید به جنبه‌ی کاربردی و علمی آن توجه کرده، ولی شاخصه‌ی تفسیری سید قطب تبیین وحدت موضوعی با استفاده از سیاق است. پس این قاعده نزد وی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. اما سید در به‌کارگیری قاعدة سیاق گاهی به خطا رفته، چنانچه در بررسی آیات پیرامون اهل بیت(ع)  شرایط تحقق سیاق و روایات قطعی را نادیده گرفته است. 

کلیدواژه‌ها